Category Archives: book reviews

Ο queer Καβάφης όλων μας

Category : book reviews

cavafy

Λίγο εν ψυχρώ γράφεται τούτη η κριτική για ένα βιβλίο που διαβάζεται εν θερμώ. Και πώς αλλιώς, άλλωστε, αφού ο Καβάφης του Δημήτρη Παπανικολάου είναι ένα μαχητικό, διαφωτιστικό βιβλίο. Αλλά ας αρχίσουμε με μερικές ορισμούς. Βέβαια, άντε να ορίσεις εκείνο που δεν ορίζεται. Εδώ σε θέλω κάβουρα.

Queer (κουίρ) σημαίνει σεξουαλική ελευθερία. Το queer άτομο επαναστατεί ενάντια στον ομοφυλόφιλο προσανατολισμό του, δεν αποδέχεται κανέναν ορισμό και κινείται ελεύθερα πάνω στο συνεχές της ανθρώπινης σεξουαλικότητας. Δεν στέκεται στο δίπολο «έτσι ή γιουβέτσι», παρά ελεύθερα επιλέγει κάθε φορά την διάθεση του εαυτού του.

“Read More”

Ο Εμπειρίκος της νεότητος

emp1

Η συλλογή «1934 – Προϊστορία ή Καταγωγή» (εκδόσεις Άγρα) εκδίδεται λίγο μετά την πληροφορία πως ο πρωτοπόρος ποντοπόρος υπερρεαλιστής απεβίωσε εν καταθλίψει. Την πληροφορία δίδει σε συνέντευξη ο γιος του, Λεωνίδας Εμπειρίκος. «Aπογοητεύθηκε από την αδυναμία της ανθρωπότητας να ενηλικωθεί» διαβάζουμε. Το δεχόμαστε ανερυθριάστως; Η πηγή είναι έγκυρη, πλην όμως η σφύζουσα «Προϊστορία» έρχεται προς επίρρωσιν του ακριβώς αντιθέτου.

Ήδη από τη νεότητά του ο Εμπειρίκος, πριν το πρώτο υπερ-ρεαλιστικό κείμενο στα ελληνικά, την Υψικάμινο, έχει κατασταλάξει. Τραγουδά τη ζωή, καταπατά τον θάνατο και άδει την ελευθερία. Έχει διαβάσει, έχει περιπλανηθεί στα ρεύματα σκέψης της εποχής του και τη θλίψη καταρρακώνει με λέξεις. «Αρκετά κακοζήσαμε χρόνια νιώθοντας πως τούτο δεν συμβαίνει χωρίς λόγο. Αρκετά ενατενίσαμε την θλίψη της ζωής και του τάφου. Τώρα που δεν λέμε πια “πρέπει να σηκωθούμε” γιατί σηκωθήκαμε ολόρθοι. Πολεμάμε με φανατισμό με ηδονή και με πίστη. Καταστρέφοντας θα δημιουργούμε. Τώρα που ζούμε».

“Read More”


Oulipo και ου λυπώ: Τα Πεζά της Πολυδούρη

polydouri2

Μπορούμε να πούμε ότι η πεζογραφία της Πολυδούρη θυμίζει Ουλιπό; Θυμίζει η Μανιάτισσα τον μεταμοντέρνο Calvino; Ή τον κυνικό Raymond Queneau; Ο πρώτος στο Αν μια νύχτα του χειμώνα ένας ταξιδιώτης στήνει έναν καλειδοσκοπικό λαβύρινθο όπου η πρώτη αφηγούμενη ιστορία χάνεται μέσα στη δεύτερη, και ούτω καθεξής, σε ένα αέναο παιχνίδι διακειμενικότητας, έρωτα και εξαπάτησης του αναγνώστη. Ο δεύτερος στις Ασκήσεις Ύφους αφηγείται την ίδια φαινομενικά ασήμαντη ιστορία 99 φορές, με διαφορετικό τρόπο, από διαφορετική σκοπιά. Κι αναδεικνύει έτσι τα «όρια» της γλώσσας και πώς κάτι τάχα βαρετό μπορεί να αποκτήσει ενδιαφέρον αν αλλάξει η θέασή του.

“Read More”


Beatles: Το μεγαλύτερο ρομάντζο του 20ού αιώνα σε σκίτσα

Tags :

Category : book reviews

beatles

Μια φορά κι έναν καιρό, στο βιομηχανικό Λίβερπουλ ήταν τέσσερα, εχμ, πέντε παιδιά της εργατικής τάξης που δεν ξέρανε τι τους γίνεται. Δεν είχαν και πολλές επιλογές εκεί γύρω στα είκοσι, μπορούσαν ή να μπαρκάρουν ή να γίνουν ηλεκτρολόγοι. Ώσπου έσκασε μία τρελή και παλαβή βόμβα που λεγόταν ροκ εν ρολ. Αναίσχυντοι άνθρωποι κουνάγανε τα γοφιά τους θηλυπρεπώς, φτιάχνανε τα μαλλιά τους με μπριγιαντίνη, παίζανε άτεχνες, σκληρές μελωδίες στις κιθάρες και τρελαίνανε τα κορίτσια. Ο Έλβις. Τα παιδιά από το Λίβερπουλ άρχισαν να αντιγράφουν το αμερικανάκι, να πειράζουν τα γερόντια στον δρόμο και να καταστρέφουν τις κιθάρες τους.

“Read More”

Κλαφ’ τα Χαράλαμπε: Ο Πίνακας και ο Καθρέφτης

magoylas_o-pinakas-kai-o-ka8refths

Στο πρώτο του μυθιστόρημα ο Χαράλαμπος Μαγουλάς αφηγείται έναν πένθιμο έρωτα. Ακολουθώντας κατά πόδας ένα ποίημα του Καρυωτάκη, στο ΠΡΙΝ του έρωτα συνέρχεται από τον προηγούμενο. Εδώ, το ύφος του Φιλολόγου – Αφηγητή είναι καθαρό, ο λόγος δομημένος. Έχει μόλις επιστρέψει στον Πειραιά και γυρίζει σπίτι του. Το ταξίδι με τον ηλεκτρικό γνώριμο, μια Αθήνα που πάλλεται από την ερωτική καταστροφή. Ή την οικονομική; Αλλά ο Φιλόλογος ακόμα ξέρει τι λέει. Τέρπεται από τους δρόμους, συνομιλεί δημιουργικά με τα ονόματά τους, με την ιστορία και την μνήμη της πόλης του. Σουλατσάρει στα Εξάρχεια, έχει μόλις χάσει τη δουλειά του. Άνεργος αλλά προσπαθεί να μην είναι άεργος. Έχει μόλις απολυθεί από ένα ιδιωτικό λύκειο στο Μαρούσι, χάνει και Εκείνη. Πώς να συνέλθει από την απώλεια των δύο; Το εργασιακό δείχνει να μη μπορεί να λυθεί.

Έτσι ευρίσκει ή εφευρίσκει μιαν άλλη Εκείνη. Την Κοκκινομάλλα. Να είναι τάχα αληθινή ή πλάσμα της φαντασίας;

“Read More”

Η ανάσταση του Μάικλ Τζάκσον

michael

Εἰ καὶ ἐν τάφῳ κατῆλθες ἀθάνατε, ἀλλὰ τοῦ Ἄδου καθεῖλες τὴν δύναμιν,
καὶ ἀνέστης ὡς νικητής, Χριστὲ ὁ Θεός, γυναιξὶ Μυροφόροις φθεγξάμενος.

Ο Μάικλ Τζάκσον ανεστήθη; Τι λέει τούτος; Ο Δημήτρης Σωτάκης στο τελευταίο, και καλύτερό του μυθιστόρημα, παρωδεί την ποπ λογοτεχνία τη βασιζόμενη στον βίο και τη πολιτεία διασήμων μουσικών ειδώλων. Αλήθεια, τι έκανε ο Έλβις όταν απολύθηκε από το στρατό; Πού ήταν ο Τζον όταν χώρισε με τη Γιόκο; Ποιες οι τελευταίες στιγμές του Τζιμ Μόρισον; Ιντριγκαδόρικα ερωτήματα. Συγγραφείς αποπειράθηκαν απάντησης, γράφοντας αληθοφανείς ευπώλητες εκδοχές. Ο Σωτάκης πάει πέρα από όλα αυτά. Τα αφομοιώνει, τα κοροϊδεύει.

Ο δικός του Μάικλ, ουδεμία σχέση έχει με τον Τζάκσον. Γράφει ποιήματα.

“Read More”

Η «Λάσπη» του Γκέζου

Category : book reviews

gk

Σε εκδήλωση στο Ινστιτούτο Γκαίτε ακούσαμε γνωστό συγγραφέα να υποπίπτει στο παρακάτω σφάλμα: “Ήρθαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι από την Βόρεια Ήπειρο, από την Αλβανία στην Ελλάδα. Δούλεψαν σκληρά, αλλά από τότε έχει περάσει μια ολόκληρη γενιά. Πώς επηρέασαν τον πολιτισμό της χώρας όπου έφτασαν; Στο θέατρο το έχω δει, αλλά δεν το βλέπω στην πεζογραφία. Χρειάζονται αυτοί οι άνθρωποι. Ίσως οι εκδότες φοβούνται να τολμήσουν;”

Κατ’ αρχάς η παραπάνω άποψη παραβλέπει μια ολόκληρη γενιά γραφόντων (Niko Ago, Γκαζμέντ Καπλάνι) οι οποίοι ενδεχομένως να μην έδωσαν ακόμη το μυθιστόρημα που αναζητά ο γνωστός συγγραφέας, αλλά εδώ και χρόνια απεικονίζουν στα κείμενά τους την καθημερινότητά τους, την καθημερινότητά μας, και επηρεάζουν τον πολιτισμό ενεργά. Κατά δεύτερον, ποιος είπε ότι οι εκδότες δεν τολμούν;

“Read More”

Σταγόνες: Τα διηγήματα της Τασσοπούλου

tassopoulou

Καθώς η θερμοκρασία ανεβαίνει, δροσερή μοιάζει η έλευση του παρακάτω υγρού βιβλίου. Η Κωνσταντίνα Τασσοπούλου μάς συστήθηκε με τα Κοινόχρηστα (Καστανιώτης) ένα ενδιαφέρον σπονδυλωτό μυθιστόρημα πόλης, το οποίο ευχάριστα μοιάζει να συνεχίζει να γράφει εδώ. Με την ελευθερία της φόρμας, τα διηγήματα που συγκεντρώνονται είναι, ως επί το πλείστον, βραβευμένα. Τα πιο «αστικά» πρωτοδημοσιεύτηκαν στην όμορφη πρωτοβουλία που πήραν ο Άθως Δημουλάς και ο Κώστας Τσαούσης για την εφημερίδα Metropolis, τις Μητροπολιτικές Ιστορίες. Τις Μητροπολιτικές Ιστορίες διέπει το τρίπτυχο Αθήνα-νεότητα-ιστορία. Ομοίως κινούνται και οι Σταγόνες. Μια οσμή λεμονόκουπας, ή μασημένης τσίχλας, κάπως ο αρουραίος να μυρίσει καλύτερα, καθώς με τη γατούλα χαριεντίζεται. «Σταγόνες» γιατί ο έρωτας υγρός είναι και έχει γεύση, νόστιμη. Σε κάνει να επιστρέφεις στο σπίτι, καθώς δυο άνθρωποι ξεγυμνώνονται ψυχικά, επιστρέφουν στην πρότερη αθώα παιδική ηλικία και την ισορροπία που εκείνη πρόσφερε. ‘Η, τουλάχιστον, στην ψευδαίσθησή της, κάπως.

Ο νόστος, η αιώνια επιστροφή στο χωριό από την αγαπημένη Αθήνα υπάρχει στα διηγήματα. Η παιδικότητα είναι βασικός άξονας, είτε ως χαρακτηριστικό των ηρώων, είτε ως στόχος, ειδικά στα μη ερωτικά διηγήματα του τόμου. Η χαμένη αθωότητα που ψάχνουμε ή η αθωότητα που χάνεται καθώς οι απώλειες σκληραίνουν.

“Read More”